Majątki stoczni w Szczecinie i w Gdyni sprzedane zostały odpowiednio za 160 i 290 mln zł. 14 maja – w dniu zakończenia licytacji zakładu w Gdyni – minister skarbu Aleksander Grad powiedział: „United International Trust chce produkować statki w Stoczni Gdynia. Jest to inwestor, który zakupił kluczowe aktywa niezbędne do produkcji stoczniowej” (depesza PAP, 14 V 2009).

Po ujawnieniu przez media (m.in. portal Niezalezna.pl) dziwnych powiązań UIT, m.in. z firmą Sapiens (UIT jest w niej jednym z dyrektorów, obok m.in. byłych izraelskich wojskowych) i belgijskim Fortis Bank (który już wcześniej był zainteresowany stoczniami) – oraz faktu, iż United International Trust zajmuje się jedynie pośrednictwem finansowym na Antylach Holenderskich – zaczęto głośno spekulować, że realnym nabywcą jest prawdopodobnie ktoś zupełnie inny. Jako pierwszy domysły te potwierdził wicepremier Waldemar Pawlak, który na antenie TVP1 jasno powiedział, że zwycięzca przetargu jest tylko „inwestorem zastępczym”. 

Minister skarbu – mówiąc o chęci produkcji statków przez UIT – zwyczajnie więc skłamał. Witold Gadomski napisał wówczas w „Gazecie Wyborczej” (19 V 2009): „To niezwykła sytuacja. Jeśli inwestor kupuje majątek spółki, to wcześniej sprawdza, w jakim jest ona stanie, jakie są perspektywy kontynuowania produkcji, cięcia kosztów, restrukturyzacji. Te informacje są w stoczni. Jeśli przedstawiciele UIT nie kontaktowali się z Mateuszem Filippem [prezesem likwidowanej Stoczni Gdynia], to znaczy, że nie mają żadnej wiedzy o polskich stoczniach”.

25 maja wiceminister skarbu Zdzisław Gawlik nie krył już, że za karaibskim UIT stoi jakiś inny podmiot. Powiedział PAP, że podpisanie umowy z faktycznym nabywcą i „pełna informacja dotycząca inwestora stoczni w Gdyni i Szczecinie powinna być przedstawiona do końca maja”. Nic takiego jednak nie miało miejsca.

Można stąd łatwo wyciągnąć dwa istotne wnioski: że pod koniec maja faktyczny inwestor (czyli, jak się okazuje, Qinvest) prawdopodobnie nie podpisał nawet jeszcze z Polakami umowy; i że rząd z nieznanych dotąd przyczyn utajnił inwestora aż do 30 czerwca. Wszystko wskazuje na to, iż do 5-6 czerwca realnym właścicielem majątku obu stoczni był wciąż United International Trust, a Katarczycy weszli oficjalnie do gry dopiero... 9 czerwca, gdy poprzez Qatar Islamic Bank (jeden z głównych udziałowców Qinvest) złożyli finansowe gwarancje dla Stichting Particulier Fonds Greenrights, czyli spółki, za której pośrednictwem majątek stoczni nabył United International Trust.

Może to potwierdzać (choć nie musi) naszą hipotezę, przedstawioną już 25 maja (gdy nie było nawet jeszcze pewne, że UIT jest „inwestorem zastępczym”) w „Gazecie Polskiej”. Pisaliśmy wówczas: „Ponieważ w ostatnim czasie pojawiały się już różne domysły na temat faktycznego inwestora – miał być nim rząd Kuwejtu, szejkowie z Kataru, Holendrzy z grupy Bluewater czy wspominana już firma Sapiens – niewykluczone, że ‘spalony’ przez dziennikarzy właściwy nabywca wycofał się z interesu, a pośrednicy z UIT przy współudziale osób z kręgów rządowych szukają innego kupca. Tym bardziej że nie ma możliwości, by prześledzić np. ewentualne zmiany w strukturze własnościowej UIT w ciągu ostatnich dni czy tygodni [uniemożliwia to prawo Antyli Holenderskich]."

Należy podkreślić, że Arabowie, którzy przejmą stocznie od Stichting/UIT, zrobili "złoty interes" - niezależnie od tego, czy były one obiecane komuś innemu, czy nie. Nabywcy majątku stoczniowego stają się bowiem jego właścicielami w stanie wolnym od obciążeń i nie będą odpowiadali za zobowiązania stoczni, w tym za ewentualne roszczenia związane z udzieloną pomocą publiczną. Ponadto – zgodnie z zapisami specustawy stoczniowej – arabski Qinvest wcale nie musi kontynuować produkcji statków, choć dziś Jan Ruud de Jonge ze Stichting twierdzi, że w stoczniach robione będą zarówno tankowce, jak i... sprzęt obronny. 

Same tereny, na których znajdują się sprzedane za jedyne 288 mln zł nieruchomości Stoczni Gdynia, to ponad 100 ha ziemi (milion metrów kwadratowych) nad samym morzem. 

Grzegorz Wierzchołowski