„Przepraszam Was, Rosjanie” - tytułuje swój list profesor Romanowski. Przeprasza za PiS i słowa Joachima Brudzińskiego, które były „obrzydliwe i nikczemne”. Twierdzi też, że orędzie Jarosława Kaczyńskiego do Rosjan po smoleńskiej tragedii „było oszustwem”.

„Gazeta Wyborcza”, która zamieściła list, podpisała jego autora jako redaktora naczelnego Polskiego słownika biograficznego. Nie wspomniała o jego konotacjach partyjnych, jak to bywa w przypadkach innych byłych polityków, którzy publikują na łamach „GW”.

Prof. Andrzej Romanowski należał do władz Ruchu Obywatelskiego Akcji Demokratycznej, Unii Demokratycznej i Unii Wolności. W 1995 r. wszedł w skład prezydium Regionalnej Unii Wolności w Krakowie.

Gdy w 2008 r. został wyemitowany film Trzech kumpli, w którym ostatecznie zdemaskowano redaktora „GW” Lesława Maleszkę, groźnego agenta Służby Bezpieczeństwa w najbliższym otoczeniu Stanisława Pyjasa, prof. Romanowski napisał felieton pt. Zlikwidujmy IPN!, który ukazał się na łamach „Gazety”. Według prof. Romanowskiego (przeciwnika m.in. polityki historycznej Lecha Kaczyńskiego) IPN niszczy największą zdobycz narodu w XX wieku: demokratyczne państwo prawa i dokonuje destrukcji oraz deprawacji nauk prawnych i historycznych.

Romanowski zaproponował powołanie trzech odrębnych i niezależnych instytucji: Instytut Badania Najnowszej Historii Polski, Archiwum UB/SB oraz Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

"Wszystkie te instytucje byłyby powoływane w trybie niepolitycznym przez grono niezależnych fachowców o sprawdzonym autorytecie gwarantującym światopoglądowy pluralizm zatrudnianych osób. (…) Konieczne też staje się przemyślenie na nowo problemu lustracji, którą żadna z tych trzech instytucji zajmować się - przynajmniej w sposób bezpośredni - nie powinna" – napisał Romanowski.

Prof. Andrzej Romanowski, publicysta, kierownik Katedry Kultury Literackiej Pogranicza na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik Instytutu Historii PAN w Warszawie, laureat nagrody lewicowych intelektualistów, był zagorzałym przeciwnikiem pochowania Lecha i Marii Kaczyńskich na Wawelu. "Otwieranie Wawelu dla Lecha Kaczyńskiego stanowi [...] precedens - i to precedens groźny" – pisał w lewicowym tygodniku „Przegląd”. Jednocześnie prof. Romanowski jest publicystą „Tygodnika Powszechnego” i „Gazety Wyborczej”.

Co ciekawe, jego pierwszy protest ukazał się 13 kwietnia, gdy dopiero organizowały się „obywatelskie” protesty przeciwko pochowaniu prezydenckiej pary na Wawelu. Świadczy o tym wpis na stronie internetowej portalu „Wolność i Kapitalizm” zamieszczony 13 kwietnia o godzinie 23:28., gdzie zacytowano wypowiedź prof. Romanowskiego „Kategorycznie nie na Wawel”.

Warto pamiętać o wspomnianych działaniach i publikacjach pana profesora, czytając jego list w „GW”, w którym przeprasza Rosjan. Wcześniej pisał  - także w liście do „GW” (w tym przypadku  jako obywatel, bez wskazania na jego profesję), że w dniu obchodów 11 listopada miejsce gen. Wojciecha Jaruzelskiego powinno być obok prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego.

"(…) Ale to, co zdumiewa najsilniej, to fakt, że prezydent Jaruzelski stoi dziś przed sądem. Pierwszy to proces, jaki w swych tysiącletnich dziejach Polacy wytoczyli głowie państwa. I że prezydent Jaruzelski jest sądzony za czyny gangsterskie. I że ma już ukończone 85 lat. Czy na takie traktowanie zasługuje człowiek, którego najważniejsza rola dziejowa spełniła się w latach narodzin niepodległości?" (…) - pytał 11 listopada 2008 roku obywatel Andrzej Romanowski.

Rok później, już jako pracownik Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk oraz członek Rady Naukowej IH PAN pisał w „GW” - „Bez Jaruzelskiego. Wstyd.” Tym razem chodziło o dwudziestą rocznicę utworzenia rządu Mazowieckiego. "(…) Żeby nie było wątpliwości - Mazowiecki jest według mnie jednym z największych mężów stanu w najnowszej historii Polski, jego rząd uważam za najlepszy w całej historii III RP. Na premiera Mazowiecki został desygnowany [podkr. A.R.]. A desygnował go prezydent PRL. Ten prezydent nazywał się Wojciech Jaruzelski. (...) Komunizm w Polsce rozwiązano - za porozumieniem stron. Pisałem to wielokrotnie: stosunek do Jaruzelskiego - polskiego Imre Nagya, o tyle jeszcze większego, że mu się udało - jest papierkiem lakmusowym naszego pojmowania demokracji i narodowej pamięci. Zaś to, co dziś z Jaruzelskim wyprawiamy, jest hańbą" – pisał prof. Romanowski.

Najobszerniejszej notatki biograficznej prof. Romanowski doczekał się na łamach „GW” w 2005 roku: Prof. dr hab. Andrzej Romanowski pracuje na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w Instytucie Historii PAN. Wydał m.in.: „Jak oszukać Rosję. Losy Polaków” (2002), „Pozytywizm na Litwie” (2003). Z prof. Henrykiem Markiewiczem jest współautorem „Wielkiego słownika cytatów Skrzydlate słowa” (2005). Biogram został zamieszczony pod tekstem Wierność i wściekłość, Adam Michnik. Była to obszerna, pozytywna recenzja najnowszej książki redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”.

(dk,niezalezna.pl)